شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان (کمپین فعالین بلوچ) – اعتراضات سراسری دی ماه ۱۴۰۴، از هفتم دی ماه با اعتصاب و اعتراض بازاریان تهران به دلیل سقوط شدید ارزش ریال و بحران اقتصادی آغاز شد که به سرعت به شهرهای دیگر کشور گسترش و به یک حرکت سراسری تبدیل شد.
این اعتراضات در ۱۸ و ۱۹ دی ماه ۱۴۰۴ به اوج خود رسید که با قطعی سراسری اینترنت نیز همراه شد. در جریان این اعتراضات و به دنبال آن، نیروهای نظامی و سرکوبگر جمهوری اسلامی جهت ایجاد رعب و وحشت و کنترل اعتراضات، به سمت معترضان شلیک هدفمند و مستقیم کردند که در نتیجه آن ده ها هزار شهروند کشته، مجروح و بازداشت شدند.
در شهرهای بلوچستان نیز از جمله زاهدان، سراوان، ایرانشهر، چابهار و کنارک نیز شهروندان بلوچ در شامگاه پنج شنبه ۱۸ و روز جمعه پس از اقامه نماز جمعه ۱۹ دی ماه به خیابان ها آمدند که با سرکوب نیروهای نظامی روبرو و صدها تن بازداشت و ده ها تن دیگر مجروح شدند.
پس از گذشت ۲۰ روز از قطعی اینترنت و محدودیت های شدید ارتباطی، هویت دستکم ۱۲ شهروند بلوچ و اهل بلوچستان که در جریان اعتراضات سراسری در شهرهای مختلف ایران کشته شدند، احراز شده است.
مشخصات و محل کشته شدن این شهروندان به شرح زیر است:
۱- جلیل دوستیار براهویی ۲۲ ساله فرزند ابراهیم اهل زاهدان که در میبد یزد کشته شد.
۲- ایوب رسانه ۳۶ ساله فرزند کینگی اهل فیروزآباد شهرستان راسک که در فیروزآباد راسک کشته شد.
۳- محسن اربابی ۲۰ ساله فرزند مولوی عبدالهادی، اهل گُشت شهرستان سراوان که در کرج کشته شد.
۴- اسماعیل قلندرزهی (کشانی) ۲۱ ساله، فرزند محمدیوسف، اهل زاهدان که در بندرعباس کشته شد.
۵- دستگیر گرگیج حدودا ۳۰ ساله فرزند ظاهر، فاقد شناسنامه و اهل شیرآباد زاهدان که در مشهد کشته شد.
۶- ناصر جهان بین (دهانی) ۲۵ ساله فرزند عبدالقادر اهل احمدآباد ایرانشهر که به عنوان کارگر شهرداری قشم بود، در این جزیره کشته شد.
۷- ابوالفضل شیخ ویسی حدودا ۱۸ ساله فرزند شهاب و اهل زابل و ساکن محله طرق مشهد که در این شهر کشته شد.
۸- حسین محب پور (محمودی) ۲۶ ساله فرزند کِیدی اهل روستای دستگرد سورگ بشاگرد، کارگر اسکله مرجان کیش که در این جزیره کشته شد.
۹- حذیفه اوستاخ (زرگر) ۱۱ ساله فرزند حیدر اهل زاهدان و ساکن مشهد که برای گرفتن نان رفته بود و کشته شد.
۱۰- محمد سارانی فرزند گل محمد اهل استان گلستان و ساکن تهران که در منطقه پاکدشت تهران کشته شد.
۱۱- مرضیه کمالی (بلوچکاره) حدودا ۲۱ ساله، دانشجو کرمان و اهل عنبرآباد که در کرمان کشته شد.
۱۲- حسن شایسته ۳۵ ساله فرزند موسی اهل شهر بنت شهرستان نیکشهر که در تهران کشته شد.
با توجه به قطعی و محدودیتهای گسترده اینترنت، احتمال افزایش آمار شهروندان بلوچ و دیگر ساکنان استان سیستان و بلوچستان که در جریان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ جان خود را از دست دادهاند، وجود دارد.
