ذبیحالله کوهکن، زندانی بلوچ محبوس در زندان مرکزی زاهدان، در حالی با خطر اجرای قریبالوقوع حکم اعدام مواجه است که اسناد قضایی نشان میدهد وی طی سالهای گذشته در چندین پرونده امنیتی و کیفری با اتهامات سنگینی از جمله «محاربه»، «برهم زدن امنیت ملی»، «نگهداری سلاح جنگی» و «قتل عمد» بازداشت شده بود، اما آن پروندهها به دلیل عدم اثبات جرم به اجرای حکم اعدام منتهی نشدند. اکنون وی در پروندهای با شاکی خصوصی و در شرایطی که خانواده و منابع مطلع از وجود ابهامات جدی در روند رسیدگی سخن میگویند، در آستانه اجرای حکم اعدام قرار دارد.
به گزارش شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان، «ذبیحالله کوهکن»، شهروند بلوچ و زندانی محکوم به اعدام، هماکنون در بند ۸ زندان مرکزی زاهدان نگهداری میشود. مسئولان زندان با شاکی خصوصی پرونده تماسهایی در ارتباط با مقدمات اجرای حکم برقرار کردهاند؛ موضوعی که نگرانیها درباره اجرای قریبالوقوع حکم وی را افزایش داده است.
ذبیح الله کوهکن ۳۴ ساله فرزند مجید، متاهل و دارای دو فرزند، اهل و ساکن خیابان بدر ۲۵ زاهدان است.
بررسی اسناد قضایی نشان میدهد که ذبیحالله کوهکن در چندین پرونده امنیتی و کیفری با اتهامات سنگینی از جمله «محاربه»، «برهم زدن امنیت ملی»، «نگهداری سلاح جنگی» و قتل عمد مواجه شده بود. با این حال، این پروندهها به دلیل عدم اثبات اتهام توسط ارگان های امنیتی به نتیجه نرسیده و در برخی پروندههای قتل نیز خانوادههای مقتولان پس از بررسی موضوع، رضایت خود را اعلام کرده بودند.
پروندهای که اکنون مبنای صدور حکم اعدام برای ذبیحالله کوهکن قرار گرفته، به کشته شدن «منصور شهنوازی (نهتانی)» در تاریخ ۱۱ آبان ۱۴۰۱ بازمیگردد. بر اساس محتویات پرونده، منصور شهنوازی به همراه «منصور براهویی»(ازبگزهی) با یک دستگاه خودروی تویوتا در مسیر جاده گراغه به تلسیاه در حال حرکت به سمت زاهدان بودند که هدف تیراندازی افراد مسلح سوار بر یک دستگاه پژو ۴۰۵ نقرهای قرار گرفتند. در این حادثه منصور شهنوازی جان خود را از دست داد و منصور براهویی مجروح شد.
مطابق اسناد موجود، خانواده مقتول در مراحل اولیه تحقیقات اعلام کرده بودند که اطلاعی از هویت عاملان تیراندازی ندارند و مقتول نیز اختلاف شناختهشدهای با فرد خاصی نداشته است. با این حال، روند تحقیقات بعدی به سمت انتساب اتهام به چند عضو خانواده کوهکن از جمله ذبیحالله، ادریس، بنیامین، بلال و ایمان کوهکن توسط نیروهای امنیتی و یک مامور آگاهی با فامیل «دل آرامی» به عنوان مسئول پرونده هدایت شد.
بنابر اعلام منابع شبکه اسناد، ارگان های امنیتی و قضایی پس از عدم اثبات اتهامات امنیتی علیه ذبیح الله، خانواده منصور شهنوازی که با تیراندازی افراد مسلح ناشناس کشته شده را ترغیب به درخواست دیه از خانواده ذبیح الله و معرفی او به عنوان «قاتل» کردند. منصور براهویی که همراه منصور شهنوازی بوده، در مسجد مکی زاهدان و در جلساتی که با حضور ریش سفیدان برگزار شده، بر بی گناهی ذبیح الله تاکید کرده بود.
بر اساس دادنامه صادره از شعبه اول دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان استان سیستان و بلوچستان، مهمترین مستند دادگاه برای انتساب قتل به ذبیحالله کوهکن، اظهارات و اعترافات منتسب به وی و برخی دیگر از متهمان در مرحله بازجوییهای پلیس آگاهی بوده است. این اعترافات با شکنجه های جسمی و روحی همراه بوده و ذبیح الله بارها اتهام قتل منتسب به خود را رد کرده است.
در این پرونده، سید معین جوادی، جلال بگنظر و محسن گلمحمدی تولائی به عنوان قضات صادرکننده رأی بودهاند. همچنین ابوطالب ایاز به عنوان وکیل تعیینی ذبیحالله کوهکن و ادریس کوهکن، مرادعلی خالقپناه عراقی به عنوان وکیل تسخیری بلال کوهکن، فرشته مؤمنی به عنوان وکیل تسخیری ایمان کوهکن و احمد علیجانی به عنوان وکیل تسخیری بنیامین کوهکن در روند رسیدگی حضور داشتهاند.
در اعترافات اولیه که متهمان در مراحل بعدی رسیدگی آن را رد کردهاند، ادعا شده بود که روز حادثه چند نفر از متهمان با یک دستگاه پژو ۴۰۵ نقرهای در محل حضور داشتهاند و ذبیحالله کوهکن به سمت خودروی مقتول تیراندازی کرده است. با این حال، ذبیحالله و سایر متهمان در ادامه روند دادرسی، مشارکت در قتل را رد کرده و اعلام کردهاند که در زمان وقوع حادثه در محل حضور نداشتهاند.
منابع نزدیک به پرونده میگویند بخش عمده استنادات پرونده بر پایه اعترافاتی شکل گرفته که بعداً از سوی متهمان تکذیب شده است. به گفته این منابع، هیچ دلیل فنی مستقل و قطعی که حضور ذبیحالله کوهکن در صحنه حادثه را اثبات کند، در پرونده ارائه نشده است.
یکی دیگر از موارد مورد اختلاف در این پرونده، اظهارات منصور براهویی به عنوان تنها فرد بازمانده از حادثه است که به گفته نزدیکان متهمان، نحوه استناد به آن در روند رسیدگی محل مناقشه و اختلاف است. در دادنامه صادره همچنین آمده است که بنیامین کوهکن در زمان وقوع حادثه کمتر از ۱۸ سال سن داشته و به معاونت در قتل متهم شده است. ادریس کوهکن نیز به معاونت در قتل از طریق رانندگی خودروی حامل عامل تیراندازی محکوم شده و سایر متهمان این پرونده نیز با احکام سنگین حبس و نگهداری در کانون اصلاح و تربیت مواجه شدهاند.
نزدیکان ذبیحالله کوهکن و منابع مطلع از پرونده، با اشاره به ابهامات موجود در روند تحقیقات، نحوه اخذ اعترافات و مستندات مورد استناد دادگاه، خواستار توقف اجرای حکم، بررسی مجدد پرونده و بازبینی روند رسیدگی قضایی شدهاند.
منابع تأکید کردند که پیش از این نیز چند پرونده دیگر به ذبیحالله کوهکن و برخی بستگان وی نسبت داده شده بود، اما خانوادههای مقتولان پس از بررسی موضوع رضایت خود را اعلام کرده بودند.
در حال حاضر ذبیحالله کوهکن با شکایت اولیای دم، خانم «ه نارویی» و خانم «م بامری»، در بند ۸ زندان مرکزی زاهدان نگهداری میشود. با توجه به خطر اجرای قریبالوقوع حکم، نگرانیها نسبت به احتمال اجرای یک مجازات غیرقابل بازگشت در پروندهای که همچنان محل اختلاف و مناقشه است، افزایش یافته است.
لازم به ذکر است، ذبیح الله کوهکن در تاریخ ۲۸ شهریور ماه ۱۴۰۲ با یورش نیروهای امنیتی بدون ارائه حکم قضایی با بالا رفتن از دیوار حیاط، شکستن شیشه ها و نرده وارد منزل مسکونی او شده و با ایجاد رعب و وحشت بین همسر و فرزندانش، وی را بازداشت کرده بودند. ذبیح الله در دوران بازداشت مورد شکنجه جسمی و روحی برای اخذ اعترافات اجباری قرار گرفته بود.
