در حالی که مقامهای دولتی از آغاز سرمایهگذاری ۲۵۷ هزار میلیارد تومانی در ۱۶ طرح بزرگ معدنی و صنعتی در سیستان و بلوچستان خبر میدهند و این استان را در آستانه «جهش معدنی» توصیف میکنند، اعتراضات اخیر شهروندان بلوچ در مناطق معدنخیز، نگرانیها درباره پیامدهای اجتماعی، زیستمحیطی و حقوقی این پروژهها را افزایش داده است.
به گزارش شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان، داود شهرکی، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت سیستان و بلوچستان، اعلام کرده است که با تمرکز بخش قابل توجهی از ذخایر مس و طلا در استان و اجرای ۱۶ طرح بزرگ معدنی و صنعتی، بیش از ۲۵۷ هزار میلیارد تومان سرمایهگذاری در این بخش آغاز شده است. وی همچنین از کشف حدود ۱۴۵ میلیون تن ذخیره قطعی معدنی و انجام بیش از ۱۴۴ هزار متر حفاری اکتشافی طی سال گذشته خبر داده است.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که تنها یک روز پیش از آن، گزارشهایی از برخورد خشونتآمیز با زنان بلوچ معترض در روستای سرسیاه از توابع منطقه تیلویی شهرستان تفتان منتشر شد. براساس اطلاعات دریافتی، شماری از زنان و دختران بلوچ که نسبت به فعالیتهای معدن طلای تفتان، تخریب زمینهای کشاورزی، کاهش منابع آبی و تصرف زمینهای آبا و اجدادی خود اعتراض داشتند، با توهین، تهدید، ضرب و شتم و ارعاب از سوی نیروهای نظامی و عوامل مرتبط با معدن مواجه شدند.
به گفته منابع محلی، ساکنان مناطق اطراف معادن نسبت به تخریب باغات قدیمی، آسیب به منابع آب و تغییرات گسترده در محیط زیست منطقه ابراز نگرانی کردهاند و معتقدند منافع حاصل از استخراج منابع معدنی بدون مشارکت مؤثر جوامع بومی و بدون در نظر گرفتن حقوق ساکنان محلی دنبال میشود.
همزمانی اعلام طرحهای کلان معدنی با افزایش اعتراضات مردمی در مناطق تحت تأثیر این پروژهها، پرسشهایی را درباره نحوه اجرای این طرحها، میزان رعایت حقوق جوامع محلی، حفاظت از محیط زیست و شیوه برخورد با معترضان مطرح کرده است؛ موضوعی که طی ماههای اخیر در چندین منطقه بلوچستان به یکی از مطالبات اصلی ساکنان محلی تبدیل شده است.
