Home اخبار بررسی بازارچه های مرزی در بلوچستان
بلوچستان با داشتن صدها کیلومتر مرز مشترک با کشورهای پاکستان و افغانستان و دارا بودن کیلومترها ساحل دریا دارای بیشترین میزان و اندازه مرز مشترک با کشورهای همسایه ایران میباشد،همانگونه شما خوانندگان استحضار دارید بلوچستان سیطره ای وسیع میباشد که توسط استعمارگران انگلیسی میان سه کشور تقسیم گردیده است.
مردم بلوچستان ایران و افغانستان و پاکستان داری اشتراکات ناگسستنی قومی ، فرهنگی و مذهبی یکسانی میباشند که این اشتراکات پیوند میان این قوم را جاودانه نموده است و حتی مرزها نیز آنان را در انحصار خود نگه نداشته است. و همواره شاهد روابط حسنه میان مردم ساکن مرزها هستیم .
از نظر وضعیت معیشتی تقریبا مردم بلوچ ساکن سه کشور در یک حد اندازه می باشند، البته میتوان گفت به دلیل کثرت تولیدات داخلی ایران نسبت به کشورهای همچون پاکستان افغانستان، این کشورها بازاری مناسبی برای فروش و عرضه این تولیدات می باشد و وانگهی برای صادرات کالا به کشوری دیگر طبق قوانین آن کشور می باست تمامی قوانین استانداردی برای آن کالاها و لوازم لحاظ شود،که به دلیل وضعیت و نابسامانی ملی در این دو کشور و نیاز به این محصولات و کالاها با استاندارد و بدون داشتن استاندارد اهمیت چندانی ندارد و از اینرو ،صدور کالای ایرانی به پاکستان و افغانستان سهولت بیشتر و بهتری دارد روزانه مقدار فراوانی از این تولیدات به این کشورها صادر میشود.
در بخشهای ذیل وضعیت معیشتی مرزنشینان و همچنین تکاپوی مرزی و وضعیت ایجاد بازارچه های مرزی را و بازخورد چرخش این تجارت در بلوچستان را به صورت کوتاه بررسی و واکاوی نموده ایم.
مرز فرصت یا تهدید
میزان بیکاری در بلوچستان به نسبت جمعیت، بسیار بالاتر از معیار داخلی و بین المللی میباشد، و دولت نیز در ایجاد اشتغال در این بخش از کشور تا کنون کمترین میزان ایجاد اشتغال پویا و پایدار را داشته است، و یا واضح تر بگویم بنا بر گفته واضح برخی از مسولین استانی دولت نسبت به مردم بلوچستانی بی عدالتی واضح را روا داشته است، این بیکاری که در حال حاضر با اتکا به قوانین ناخوشایند و برنامه های مدیریتی ابتر و بلااستفاده به حد افراط رسیده است زنگ خطری است جدی برای مسولین میانه و بالادستی کشور که تمامی تعصبات و اهمال کاریها را فراموش نموده ودر این خصوص اقدامی عاجل و فوری را داشته باشند تا تعدد شاغلین و بیکاران به حد تعادل و اندازه ملی تقلیل پیدا نماید.
بنا بر همین گفته ها و استناد به وضعیت موجود در بلوچستان، میزان اشتغال در بلوچستان کاذب و ارتباط مستقیم به وضعیت مرز دارد، اگر مرز باز باشد مردم توان تامین مایحتاج زندگی خود را دارند و اگر مرز مسدود باشد مردم نیز ناتوان در تامین مایحتاج زندگی خویش میباشند.
در کشور ایران شخص حق سرمایه گذاری کلان ندارد و اگر خوهان سرمایه گذاری کلان باشد می بایست ۵۰درصد از سرمایه گذاری را به بخش ها و شرکتهای دولتی و وابسته دولتی اختصاص دهد،به همین دلیل کمتر کسی میل و رغبت به بر سرمایه گذاری در ایران را دارد.
بلوچستان نیز از این امر جدا نیست، بارها دولت برای تامین اشتغال در بلوچستان دست به سوی سرمایه گذاران بلوچ داخل و خارج از کشور دراز نموده است ولی هر دفعه این دست دوستی پس زده شده است و دلیل عمده آن ناملایمات ملی مدیران کشور و عدم وجود امنیت سرمایه گذاری و مالی سرمایه گذار اعلام شده است و نمونه بارز آن بر گزاری دو کنفرانس بزرگ به نام صاحبان علم و سرمایه در شهرهای سراوان و چابهار بوده است دراین دو کنفرانس دعوت شدگان از سرمایه داران عمده بلوچ بودند که دارای سازمانهای منظم تجاری و اقتصادی در کشورهای دیگر هستند،از آنان درخواست گردید تا نسبت به انتقال بخشی از سرمایه خویش برای سرمایه گذاری در بلوچستان اقدام نمایند که پس از رایزنی ها مقرر شد چند نفر در این خصوص اقدام نمایند این افراد از بلوچ مردمان صاحب سرمایه ساکن خارج از ایران بودند تا در کشور اقدام به سرمایه گذاری نمایند.
ابتدا هواپیمایی تفتان ایر که حتی قرار بر این بود که سرمایه دار بلوچ نسبت به تامین ناوگان پروازی آن علیرغم تحریم های بین المللی اقدام نماید که از همان ابتدا این طرح با دخالت مستقیم دولت مسکوت ماند به این دلیل که استانداری و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و برخی از معلوم الحالان غیر بلوچ ادعای سهام داری به رغم نپرداختن سرمایه نموده بودند و مجموعا در خواست نیمی از کل سرمایه گذاری را بدون پرداخت سرمایه لازم نموده بودند که این طرح اجرایی نگردید و سرمایه گذار بلوچ از ورود سرمایه خود به این پروژه خودداری نمود و پس از مدتی شرکت هواپیمایی با همین نام به واسطه استانداری و سازمان همیاری شهرداری های استان و با تامین بودجه از محل اعتبارات پروژه های اجرای استان،با خرید دو فروند هواپیمایی ملخی فوکر۵۰آغاز به کار نمود اما به دلیل فرسوده بودن ناوگان پروازی و عدم صدور مجوز فرود در فرودگاهای امارات و پاکستان این شرکت اقدام به پروازهای چارتر نمود که بعد از مدتی هر دو هواپیما از رده پروازی خارج و ملیارها تومان اعتبارات پروژهای اجرای استان به دور ریخته شد و در بخش دیگر کارخانه فولاد سیستان و بلوچستان واقع در منطقه آزاد چابهار بود که با سرنوشتی همینگونه سرمایه گذار بلوچ از آن صرف نظر نمود و نمونه دیگر کارخانه فراوری و بسته بندی خرما واقع در سراوان سرنوشتی مشابه دیگر پروژه ها یافت و چندین پروژه کوچک و بزرگ دیگر…
سرمایه گذار در ابتدایی ترین شرط حق دارد از امنیت سرمایه و امنیت جانی و مالی خویش و همچنین تسحیلاتی که دولت در قبال سرمایه گذاری به وی میدهد اطلاع و اطمینان کامل داشته باشد تا نسبت به انتقال سرمایه و سرمایه گذاری اقدام نماید.
در تمامی نقاط دنیا مرزها و مناطق مرزی از اعتبار ویژه تجاری برخوردار می باشند،شهرهای مرزی به عنوان مناطق مستعد برای شکوفای تجارت مرزی یک کشور جایگاه خاصی در این پروسه دارند و سعی میشود همیشه شهر های حاشیه مرزها را با مراجعات متعدد مردم مرز نشین برای صدور مجوز برای فعالیت در همین بازارچه های مرزی که برای ایجاد اشتغال آنان ایجاد شده است عناوین فراوانی برایشان تعریف گردید که هیچکدام در ایجاد اشتغال این عزیزان ثمری نداشته بلکه پیچیدگی ها و درزهای پارتی بازی و رانت خواری را افزایش داده است و بارها سبب ایجاد برخوردهای ناشایستی گردیده است.
طرح های همچون کارت پیله وری برای صادرات چمدانی و محدود کارت تردد مرزنشینان و کارت مرزنشینی از جمله این طرحها بوده که ناکارآمدی آنها از همان ابتدا واضح و آشکار بود،و اخیر فرماندار سراوان هم به آن اذعان کردند، بازارچه مرزی که در قبضه صادر کنندگان غیر بومی و با مدیریت افراد غیر بومی باشد ناکار آمدی اجرای آن چیزی دور از انتظار نیست.
آنچه در این بخش به صورت جسته گریخته به آن اشاره نمودیم نشانگر عدم تمایل دولت به سرمایه گذاری در بلوچستان و هدایت سرمایه گذاران خصوصی به این بخش از کشور بود تا نسبت به رفع میزان بیکاری در بلوچستان اقدام نماید.
امیدواریم دولت مردان با کنار گذاشتن تمامی تعصبات پوچ و بی ارزش که سرمنشا ایجاد و فقر و نداری در بلوچستان بوده اند،اینبار با واکاوی مناسب و نیاز سنجی حقیقی عزم خویش برای بهبود وضعیت معیشت مردم بلوچستان را تقویت نماید و در این خصوص اقداماتی عملی را اجرا نماید تا بدین وسیله میزان بیکاری و همچین میزان بالای قاچاق سوخت در این بخش از کشور پایان یابد و همچنین دست مافیایی قاچاق را که مورد حمایت پیدا و پنهان مسولین دولتی میباشند را قطع نماید که این مافیا از مردم بلوچ استفاده ابزاری مینایند تا بر ثروت و داشته های خود بیفزایند و مردم مظلوم بلوچستان را همواره در فقر و مظلومیت و محرومیت نگه دارند،و امیدوارم مردم بلوچستان نازنین به جایگاه والا و حقیقی خویش و همچنین از این فقر و تباهی نجات حاصل نمایند.
مبین الدین بلوچ
