شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان – بحران کمبود آب آشامیدنی در شهرک گواتر از توابع شهرستان دشتیاری، بار دیگر ابعاد محرومیت مزمن و ناکامی حکومت در تأمین ابتداییترین حقوق شهروندان بلوچ را آشکار کرده است.
به گفته ساکنان، اختلال مداوم در آبرسانی با تانکر باعث شده بسیاری از خانوادهها برای تأمین نیازهای روزانه خود به هوتگها روی بیاورند؛ گودالها یا آبگیرهای سنتی روبازی که برای ذخیره آب باران برای دام و احشام ساخته میشوند و در نبود شبکه پایدار آبرسانی، به منبع اصلی تأمین آب بسیاری از روستاهای بلوچستان تبدیل شدهاند. این آبگیرها فاقد استانداردهای بهداشتی و ایمنی هستند و استفاده از آب آنها سلامت شهروندان را تهدید میکند.
ادامه این وضعیت در حالی است که دسترسی به آب سالم از حقوق بنیادین انسانها محسوب میشود و دولتها موظف به تأمین آن هستند. با این حال، مردم گواتر میگویند با وجود پیگیریهای مکرر، تاکنون اقدام مؤثری برای حل این بحران صورت نگرفته و کمبود آب آشامیدنی به یکی از اصلیترین دغدغههای روزمره آنان تبدیل شده است.
بحران آب در بلوچستان تنها به کمبود آب آشامیدنی محدود نمیشود. نبود شبکه پایدار آبرسانی موجب شده هزاران خانواده همچنان به هوتگها وابسته باشند؛ آبگیرهایی که به دلیل نبود حصار، پوشش و استانداردهای ایمنی، هر سال به محل جان باختن شماری از کودکان و شهروندان بلوچ تبدیل میشوند.
بر اساس آمار مستندشده توسط شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان، از سال ۱۳۹۳ تا پایان خردادماه ۱۴۰۵، دستکم ۱۱۹ شهروند بلوچ بر اثر سقوط در هوتگها جان خود را از دست دادهاند که ۱۱۱ نفر از آنان کودک زیر ۱۲ سال بودهاند. این آمار بر پایه گزارشهای مردمی گردآوری شده و احتمال میرود شمار واقعی قربانیان بیش از این باشد.
در میان جانباختگان، دو دختر نوجوان هنگام تأمین آب برای خانواده، یک زن معلم بلوچ که در تلاش برای نجات دو دانشآموز جان باخت، یک مرد ۷۰ ساله که برای نجات یک کودک وارد هوتگ شد، دو زن دیگر و دو تبعه خارجی نیز دیده میشوند.
تداوم کمبود آب آشامیدنی در مناطقی مانند گواتر و وابستگی مردم به هوتگها نشان میدهد که بخش بزرگی از این حوادث، نه صرفاً پیامد شرایط اقلیمی، بلکه نتیجه سالها کمبود زیرساخت، مدیریت ناکارآمد و بیتوجهی مسئولان به توسعه مناطق بلوچنشین است؛ وضعیتی که همچنان جان و سلامت شهروندان را تهدید میکند.
