امامجمعه بنجار تقسیم استان سیستان و بلوچستان را یکی از راهکارهای توسعه سیستان و تسهیل پیگیری مطالبات منطقه عنوان کرد؛ طرحی که طی سالهای اخیر با مخالفت و اعتراض شماری از فعالان سیاسی، اجتماعی و شهروندان بلوچ مواجه شده است.
به گزارش شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان، امروز جمعه ۶ شهریور ماه ۱۴۰۵، «اربابی»، امامجمعه بنجار، در خطبههای نماز جمعه این منطقه گفت: «تقسیم استان میتواند یکی از راهکارهای اساسی برای حل مشکلات و تسهیل خدمترسانی و پیگیری مسائل منطقه باشد.»
وی همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیتهای اقتصادی موجود در سیستان برای توسعه این منطقه تأکید کرد.
طرح تقسیم سیستان و بلوچستان در سالهای اخیر بارها از سوی مقامهای جمهوری اسلامی و برخی مسئولان محلی مطرح شده است. موافقان، وسعت استان و دشواری مدیریت و توزیع امکانات را از دلایل اجرای این طرح عنوان میکنند، اما این موضوع در بلوچستان با مخالفت جدی روبهرو شده است.
فعالان بلوچ بارها نسبت به پیامدهای اجتماعی، فرهنگی و هویتی تقسیم استان هشدار داده و آن را عاملی برای تضعیف نام و هویت تاریخی بلوچستان دانستهاند. اعتراضها به این طرح در مقاطع مختلف با تجمع و واکنشهای علنی شهروندان و فعالان بلوچ همراه بوده است.
پیشتر، در ۲۱ آذر ماه ۱۴۰۴، «اشرفیان»، امامجمعه نیمروز، نیز با اشاره به مشکلات مدیریتی ناشی از وسعت استان، خواستار بررسی دوباره طرح تقسیم سیستان و بلوچستان شده بود.
در مقابل، «معینالدین سعیدی»، نماینده وقت چابهار، در یکم اردیبهشت ماه ۱۴۰۳ به نمایندگی از مجمع نمایندگان استان از هیأترئیسه مجلس خواست طرح تقسیم استان به مدت یک سال مسکوت بماند. وی از جمله دلایل این درخواست را نبود کار کارشناسی، بار مالی، نبود اجماع میان نخبگان، عدم رعایت ملاحظات اجتماعی و هویتی، کمرنگ شدن نام بلوچستان و احتمال ایجاد شکافها و گسستهای فرهنگی و اجتماعی عنوان کرده بود.
همچنین «هدایتالله میرمرادزهی»، نماینده وقت سراوان در مجلس شورای اسلامی، از نخستین مقامهایی بود که طرح تقسیم سیستان و بلوچستان را مطرح کرد؛ موضوعی که با واکنش تند شماری از فعالان سیاسی و اجتماعی بلوچ، از جمله «عبدالستار دوشوکی» و «رضا حسینبُر»، و اعتراض شهروندان بلوچ همراه شد.
در دهههای گذشته نیز بخشهایی از مناطق بلوچستان در جریان تقسیمات کشوری جدا و به استانهای همجوار از جمله کرمان، هرمزگان و خراسان جنوبی ملحق شدند. منتقدان طرح تقسیم استان با اشاره به وضعیت این مناطق میگویند جدا شدن از بلوچستان تاکنون به رفع محرومیت منجر نشده و بسیاری از این مناطق همچنان با فقر زیرساختی، کمبود امکانات، محرومیت و تبعیض مواجه هستند.
در مناطقی از جمله بشاگرد، جاسک و میناب، که اکثر جمعیت آنها را مردم بلوچ تشکیل میدهند، شهروندان بلوچ همچنان از مشکلاتی مانند کمبود زیرساختهای آموزشی، درمانی، راه، آب آشامیدنی و دیگر امکانات عمومی رنج میبرند. فعالان بلوچ معتقدند تجربه این مناطق نشان میدهد صرف تغییر مرزهای اداری و ایجاد تقسیمات جدید، بدون رفع تبعیض و محرومیت ساختاری، الزاماً به توسعه و بهبود وضعیت زندگی مردم منجر نخواهد شد.
از همین رو، مخالفان طرح تقسیم سیستان و بلوچستان تأکید دارند که مسئله توسعه بلوچستان صرفاً به وسعت جغرافیایی استان محدود نیست و بدون رفع تبعیض، توزیع عادلانه امکانات و توجه به مطالبات اجتماعی، فرهنگی و هویتی مردم بلوچ، تقسیم استان نمیتواند بهتنهایی راهکاری برای پایان دادن به محرومیتهای موجود باشد.
